ประวัติ
อุตรดิตถ์
ตั้งอยู่ทางภาคเหนือตอนล่าง เมืองแห่งพระแท่นศิลาอาสน์
ตำนานเมืองลับแลที่มี
แม่ม่ายและสาวสวยเมืองแห่งลางสาดหวานหอม
และบ้านเกิดของพระยาพิชัยดาบหัก ขุนศึกคู่บารมี
สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
อุตรดิตถ์เป็นเมืองที่มีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์มาแต่อดีตกาล
โดยมีประวัติความเป็นมาอันยาวนานผ่านพัฒนาการมาหลายยุคหลายสมัย
นับแต่ชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงปัจจุบัน
จากการค้นพบกลองมโหระทึกทำด้วยทองสัมฤทธิ์ที่
ตำบลท่าเสา
อำเภอเมืองอุตรดิตถ์ เมื่อปี พ.ศ.
2470
ทำให้เราทราบว่าอุตรดิตถ์เป็นดินแดนที่มีผู้คนเข้ามาอาศัยอยู่ก่อน พ.ศ.
1000
แล้ว
เพราะโบราณวัตถุที่ค้นพบดังกล่าวเป็นโลหะที่มีใช้กันอยู่ในยุคสัมฤทธิ์หรือยุคโลหะตอนต้น
อันเป็นยุคก่อนประวัติศาสตร์นั้นเอง จึงนับได้ว่า
อุตรดิตถ์เป็นแหล่งศิลปวัฒนธรรม
และขนบธรรมเนียมอันดีงามมาโดยลำดับ
และสิ่งที่ยังเป็นความภาคภูมิใจของชาวอุตรดิตถ์
ก็คือ
ความเกรียงไกรของพระยาพิชัยดาบหัก
เดิมทีตัวเมืองอุตรดิตถ์เป็นเพียงตำบลชื่อ
"บางโพธิ์ท่าอิฐ"
ขึ้นกับเมืองพิชัย
แต่เพราะบางโพธิ์ท่าอิฐซึ่งอยู่ริมฝั่งขวาของแม่น้ำน่านมีความเจริญรวดเร็ว
เพราะเป็นท่าเรือขนถ่ายสินค้า ดังนั้นในสมัยรัชกาลที่
5
พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ยกฐานะตำบลบางโพธิ์ท่าอิฐขึ้นเป็นเมือง
"อุตรดิตถ์"
ซึ่งมีความหมายว่าท่าน้ำแห่งทิศเหนือ แต่ยังคงขึ้นกับเมืองพิชัยอยู่
ต่อมาอุตรดิตถ์จึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นจังหวัด
และเมืองพิชัยเลื่อนลงไปเป็นอำเภอหนึ่งขึ้นกับจังหวัดอุตรดิตถ์จนทุกวันนี้
ภูมิศาตร์และเขตการปกครอง
จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพื้นที่
7,838.592
ตรกม.
แบ่งการปกครองออกเป็น
9
อำเภอ คือ อำเภอเมือง
อำเภอตรอน อำเภอพิชัย อำเภอลับแล
อำเภอน้ำปาด อำเภอท่าปลา
อำเภอบ้านโคก อำเภอฟากท่า
และอำเภอทองแสนขัน
อาณาเขต
ทิศเหนือ
ติดต่อกับจังหวัดแพร่และน่าน
ทิศใต้
ติดต่อกับจังหวัดพิษณุโลก
ทิศตะวันออก
ติดต่อกับจังหวัดพิษณุโลก
เลย และสาธารณรัฐประชาธิปไตย ประชาชนลาว มีแนวเขตแดนยาว
120
กม.
ทิศตะวันตก
ติดต่อกับจังหวัดสุโขทัย
ระยะทางจากอำเภอเมืองไปอำเภอต่างๆ
อำเภอเมือง - อำเภอตรวน
24
กม.
อำเภอเมือง
-
อำเภอพิชัย
45
กม.
อำเภอเมือง - อำเภอลับแล
8
กม.
อำเภอเมือง - อำเภอน้ำปาด
72
กม.
อำเภอเมือง - อำเภอท่าปลา
40
กม.
อำเภอเมือง - อำเภอบ้านโคก
165
กม.
อำเภอเมือง - อำเภอฟากท่า
113
กม.
อำเภอเมือง -
อำเภอทองแสนขัน
42
กม.